<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>        <rss version="2.0"
             xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
             xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
             xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
             xmlns:admin="http://webns.net/mvcb/"
             xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#"
             xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/">
        <channel>
            <title>
									منتديات ركائز - المواضيع الحديثة				            </title>
            <link>https://rkayz.com/forums/</link>
            <description>ركائز ، للنقاشات الأدبية والفلسفية</description>
            <language>ar</language>
            <lastBuildDate>Thu, 11 Jun 2026 23:10:41 +0000</lastBuildDate>
            <generator>wpForo</generator>
            <ttl>60</ttl>
							                    <item>
                        <title>مُعَادَلَةُ السُّقُوط</title>
                        <link>https://rkayz.com/forums/topicid/234/</link>
                        <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 14:46:27 +0000</pubDate>
                        <description><![CDATA[&nbsp;
اِبْتَلَعَتْ شَقَائِقُ الشَّقَاءِ شَوْقِي،
وَاسْتَأَنَسَتْ وَحْشَةُ القَطِيعَةِ فِي نَفْسِي،
وَبَكر الأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ ذِكْرَى الحُبِّ وَيَأْسِي،
وَقِصَصُ السَّعَادَةِ...]]></description>
                        <content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p>اِبْتَلَعَتْ شَقَائِقُ الشَّقَاءِ شَوْقِي،</p>
<p>وَاسْتَأَنَسَتْ وَحْشَةُ القَطِيعَةِ فِي نَفْسِي،</p>
<p>وَبَكر الأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ ذِكْرَى الحُبِّ وَيَأْسِي،</p>
<p>وَقِصَصُ السَّعَادَةِ تَمَزَّقُهَا الثَّوَانِي</p>
<p>وَخَوْفِي،</p>
<p>وَأَنَا عَلَى كُرْسِيِّ الحَيَاةِ… كَأَنِّي وَحْدِي…</p>
<p>بَلْ إِنِّي أَهْوِي.</p>
<p>أَتَرَاهَا فِي غَمْرَةِ الفَرَحِ مُنْذُ اِنْكَفَأَتْ غُرَّةُ اللِّقَاءِ؟</p>
<p>أَمْ خَبَّأَتْ شَغَفَ الأُنْسِ البَرِيءِ عَنِّي؟</p>
<p>أَمَّا مَاذَا يَجْرِي…؟</p>
<p>وَدُخَانٌ — مِن شَمْعَةِ الزَّمَانِ — يَهْذِي.</p>
<p>هَا أَنَا وَقَفْتُ عَلَى هَوَّةِ السُّقُوطِ،</p>
<p>وَعَبِيرُ رُؤَاكَ يَتَرَاءَى بِنَبْضِي.</p>
<p>وَتِلْكَ الدُّمُوعُ كَيْنَبُوعٍ تَفِيضُ زُلَالًا،</p>
<p>تَهْمِسُ عَلَى خَدِّي.</p>
<p>وَالِابْتِسَامَةُ أزَيّفَها مِن جَوْفِ الشَّفَاهِ،</p>
<p>تَمَدَّدْتُ فِي الآفَاقِ…</p>
<p>بَلْ تَمَرَّدْتُ بَيْنَ صَبْحِي وَأَمْسِي.</p>
<p>وَرَجْفَةُ الحَنَانِ تَعْتَرِيها عِلَّةُ الخَوْفِ،</p>
<p>تَئِنُّ وَجَعًا وَتَبْكِي.</p>
<p>وَأَثْقَالُ الحَنِينِ تَرْتَجِفُ كَمَدًا،</p>
<p>وَأَلَمًا… بَيْنَ حَظِّي وَلَحَظِي.</p>
<p>فَأيّ خُطَى تُعُيد ذُرَى الشَوْقِ لِقَلْبِي؟</p>
<p>&nbsp;</p>]]></content:encoded>
						                            <category domain="https://rkayz.com/forums/"></category>                        <dc:creator>أحمد الصوافي</dc:creator>
                        <guid isPermaLink="true">https://rkayz.com/forums/topicid/234/</guid>
                    </item>
				                    <item>
                        <title>الشعر والمعرفة والرؤية</title>
                        <link>https://rkayz.com/forums/topicid/233/</link>
                        <pubDate>Sat, 30 May 2026 12:10:15 +0000</pubDate>
                        <description><![CDATA[هو عبءٌ على الحياة ثقيلٌمن يظنُّ الحياةَ عبئًا ثقيلا ،والذي نفسه بغير جمالٍ لا يرى في الوجود شيئًا جميلا
#إيليا أبو ماضي، (ديوانه/ص ٦٠٤)
من قصيدته: فلسفة الحياة، التي اتجه بها للإرشاد الجم...]]></description>
                        <content:encoded><![CDATA[<br />
<p dir="rtl"><strong>هو عبءٌ على الحياة ثقيلٌ</strong><br /><strong>من يظنُّ الحياةَ عبئًا ثقيلا<span class="Apple-converted-space"> <br /></span>،</strong><br /><strong>والذي نفسه بغير جمالٍ<span class="Apple-converted-space"> <br /></span>لا يرى في الوجود شيئًا جميلا</strong></p>
<p dir="rtl"><span>#</span>إيليا<span><span class="Apple-converted-space"> أبو ماضي، (ديوانه/ص ٦٠٤)</span></span></p>
<p dir="rtl">من<span> </span>قصيدته<span>: </span>فلسفة<span> </span>الحياة،<span> </span>التي<span> </span>اتجه<span> </span>بها<span> </span>للإرشاد<span> </span>الجمالي<span> </span>بالحياة<span> </span>والنصح<span> </span>الذي<span> </span>كأنه<span> ”</span>تطوير<span> </span>الذات<span> </span>اليوم<span>“</span>،<span> </span>لكن<span> </span>الشعر<span> </span>يلمح<span> </span>ويُدلي<span> </span>الرأي<span> </span>اقتضابًا<span> </span>ويعتمد<span> </span>على<span> </span>إيقاعه<span> </span>وقوة<span> </span>الكلمة<span> </span>في<span> </span>سياق<span> </span>الوجود<span> </span>الشعري<span> </span>والاتصال<span> </span>معه،<span> </span>وبالأساس<span> </span>فإن<span> </span>الشعر<span> </span>كان<span> </span>هو<span> </span>هذا<span> </span>الأسلوب<span> </span>في<span> </span>الحكم<span> </span>على<span> </span>الأشياء<span> </span>وتبيان<span> </span>الحكمة<span> </span>لقائله<span> </span>وإبراز<span> </span>خبرته<span> </span>بالحياة<span> </span>بصفته<span> </span>الأشد<span> </span>تأملا<span> </span>والأعمق<span> </span>تجربة،<span> </span>وعند<span> </span>العرب<span> </span>بالذات<span> </span>يغدو<span> </span>الشاعر<span> </span>حكيمًا<span> </span>ومنظّرًا<span> </span>ومربيًّا،<span><br /><br /></span>وما<span> </span>قول<span> </span>المتنبي<span> </span>مثلا<span> :<br /></span><strong>وَمَنْ عَرَفَ الأيَّامَ مَعْرِفَتِي بهَا</strong><br /><strong><span class="Apple-converted-space"> </span>وبالنَّاسِ روَّى رُمْحَهُ غَيْرَ رَاحِمِ</strong><span><br /><br /></span>سوى<span> </span>ترجمة<span> </span>لهذا<span> </span>المشهد<span> </span>الشعري<span> </span>العام<span> </span>الذي<span> </span>يقدم<span> </span>الشعر<span> </span>للمجتمع<span> </span>عبر<span> </span>الشاعر،<span> </span>فهو<span> </span>أسلوب<span> </span>الكشف<span> </span>عن<span> </span>الموقف<span> </span>الوجودي<span> </span>من<span> </span>الحياة<span> </span>والناس،<span> </span>ورؤية<span> </span>العالم،<span> </span>وهذا<span> </span>كثير<span> </span>عند<span> </span>العرب<span><br /></span>ومازل<span> </span>لليوم<span> </span>حتى<span> </span>بالشعر<span> </span>العامي،<span> </span>يستشهد<span> </span>الناس<span> </span>بشعر<span> </span>الحكمة<span> </span>في<span> </span>نقاشاتهم<span> </span>ويطل<span> </span>الشاعر<span> </span>على<span> </span>الناس<span> </span>لتبيان<span> </span>رؤيته<span> </span>وحكمه<span> </span>على<span> </span>هذا<span> </span>العالم<span> </span>وهذا<span> </span>امتداد<span> </span>لأعمال<span> </span>الشعر<span> </span>العربي<span> </span>منذ<span> </span>أن<span> </span>كان،<span> </span>وهو<span> </span>بلا<span> </span>شك<span> </span>شأن<span> </span>شعري<span> </span>عام<span>..<br /><br /></span></p>
<blockquote>
<p dir="rtl">يقول<span> </span>الشاعر<span> </span>الويلزي<span> </span>ديلان<span> </span>توماس،<span> </span>محددا<span> </span>جيد<span> </span>الشعر<span> </span>متحدثا<span> </span>عنه<span>:<br />"</span>القصيدة<span> </span>الجيدة<span> </span>تساعد<span> </span>على<span> </span>تغيير<span> </span>شكل<span> </span>الكون<span> </span>ودلالته،<span> </span>وتساهم<span> </span>في<span> </span>توسيع<span> </span>معرفة<span> </span>كل<span> </span>امرئ<span> </span>بنفسه<span> </span>وبالعالم<span> </span>من<span> </span>حوله<span>."</span></p>
<p>— <span>ديلان</span> <span>توماس</span> (Dylan Thomas)</p>
</blockquote>
<p dir="rtl">باليونان<span> </span>أيضًا<span> <br /></span>كان<span> </span>هذا<span> </span>المشهد<span> </span>العام<span> </span>للشعر<span> </span>والشاعر<span> </span>مشابها<span> </span>لما<span> </span>يحدث<span> </span>عندهم<br /><span> </span>فما<span> </span>قصة<span> </span>أفلاطون<span> </span>الفيلسوف<span> </span>الذي<span> </span>شن<span> </span>هجمة<span> </span>على<span> </span>الشعر<span> </span>والشعراء<span> </span>إلا<span> </span>مثالا<span> </span>على<span> </span>قوة<span> </span>حضور<span> </span>الشعر<span> </span>بالأساس<span> </span>فيهم،<span> </span>وإن<span> </span>عاب<span> </span>أفلاطون<span> "</span>إيون<span>" </span>مؤدي<span> </span>وراوي<span> </span>الشعر،<span> </span>بمحاورته<span> </span>مع<span> </span>سقراط،<span> </span>وأنّ<span> </span>راوية<span> </span>الشعر<span> </span>وناقده<span> </span>لا<span> </span>يعرفان<span> </span>معرفة<span> </span>حقيقية<span> </span>وأنهما<span> </span>يتبعان<span> </span>الشاعر<span> </span>الذي<span> </span>يتكلم<span> </span>عن<span> </span>أشياء<br /><span> </span>لا<span> </span>يعرفها<span> </span>فيتحدث<span> </span>عن<span> </span>الحرب<span> </span>وهو<span> </span>جاهل<span> </span>بها<span> </span>مثلا<span>.</span></p>
<p dir="rtl">ليس<span> </span>ما<span> </span>قاله<span> </span>أفلاطون<span> </span>يصح<span> </span>في<span> </span>كافة<span> </span>المعارف<span> </span>التي<span> </span>يصدح<span> </span>بها<span> </span>الشعر،<span> </span>خصوصا<span> </span>أن<span> </span>التجربة<span> </span>الحياتية<span> </span>أكبر<span> </span>بكثير<span> </span>من<span> </span>المعرفة<span> </span>العلمية<span> </span>أو<span> </span>حتى<span> </span>المهارية<span>.</span></p>
<p dir="rtl">الشأن<span> </span>في<span> </span>النظر<span> </span>للعالم<span> </span>والوجود،<span> </span>يغدو<span> </span>مسألةً<span> </span>مرتبطة<span> </span>بالأفق<span> </span>الذي<span> </span>ننطلق<span> </span>منه،<span> </span>وهذا<span> </span>الأفق<span> </span>تشكله<span> </span>العقيدة<span> </span>الخاصة<span> </span>بالمرء<span> </span>التي<span> </span>يستشفها<span> </span>من<span> </span>تجاربه<span> </span>الحياتية<span>:<span class="Apple-converted-space"> <br /></span></span>دينه<span> </span>ومذاهبه<span> </span>وممارساته<span> </span>الخاصة<span> </span>به<span> </span>كما<span> </span>يفعلها<span> </span>وتخصه<span> </span>تحديدا،<span> </span>علاقاته<span> </span>وما<span> </span>يراه<span> </span>أجود<span> </span>من<span> </span>غيره،<span> </span>طريقة<span> </span>تفاعلاته<span> </span>وتفضيلاته،<span> </span>ومواقفه<span> </span>الفكرية<span> </span>الذاتية<span> </span>التي<span> </span>يشعر<span> </span>بها<span> </span>ويعيشها،<span> </span>ولا<span> </span>شك<span> </span>أن<span> </span>هذه<span> </span>العقيدة<span> </span>الحياتية<span> </span>بالتزامن<span> </span>مع<span> </span>طاقة<span> </span>جسده<span> </span>قد<span> </span>تتبدل<span> </span>أو<span> </span>تتغير<span> </span>بفعل<span> </span>التحسن<span> </span>أو<span> </span>التردي<span> </span>جسدي<span>. <span class="Apple-converted-space"> </span></span></p>
<p dir="rtl">مثل<span> </span>هذا<span> </span>الأفق<span> </span>لا<span> </span>يتفاعل<span> </span>بأسلوب<span> </span>هندسي<span> </span>أو<span> </span>علمي،<span> </span>بل<span> </span>بأسلوب<span> </span>يشابه<span> </span>التجربة<span> </span>الحياتية<span> </span>أي<span> </span>عبر<span> </span>الشعر،<span> </span>إنه<span> </span>الالتزام<span> </span>بمفاتيح<span> </span>الذات<span> </span>عبر<span> </span>الكلمات<span> </span>والجمل<span> </span>بإيقاعها<span> </span>الخاص،<span> </span>لا<span> </span>لتُحفظ<span> </span>بمجتمع<span> </span>كانت<span> </span>الثقافة<span> </span>الشفهية<span> </span>سائدة<span> </span>به<span> </span>فقط<span> </span>بل<span> </span>لأن<span> </span>الذات<span> </span>ينفذ<span> </span>إيها<span> </span>الكلام<span> </span>الملحّن<span> </span>هنا<span> </span>أو<span> </span>ذو<span> </span>الوزن<span> </span>بطريقة<span> </span>تتناسب<span> </span>مع<span> </span>وجودها<span> </span>هي،<span> </span>فهي<span> </span>بديناميكية<span> </span>وتفاعلية<span> </span>في<span> </span>التلقي<span> </span>والتأثير<span> </span>لا<span> </span>أظنها<span> </span>إلا<span> </span>بحرًا<span> </span>لا<span> </span>تشق<span> </span>عبابه<span> </span>السفن<span> </span>إلا<span> </span>بحركتها<span> </span>المتموجة<span> </span>والمهتزة<span> </span>والمتناسبة<span> </span>مع<span> </span>الموج<span> </span>في<span> </span>حراكه<span> </span>ومده<span> </span>وجزره،<span> </span>وبهذا<span> </span>فالشعر<span> </span>بمثل<span> </span>هذه<span> </span>الظروف<span> </span>وأيضًا<span> </span>أي<span> </span>كلام<span> </span>بها<span> </span>من<span> </span>المجاز<span> </span>والانزياح<span> </span>الدلالالي<span> </span>وحتى<span> </span>الإيقاعي<span> </span>البسيط،<span> </span>سيكون<span> </span>ملائمًا<span> </span>جدًا<span> </span>للتأثير<span> </span>والوصول<span> </span>لمعرفة<span> </span>ما،<span> </span>وأمّا<span> </span>البرهان<span> </span>والحساب<span> </span>والعلوم<span> </span>الصارمة<span> </span>ومنها<span> </span>أيضًا<span> </span>الجدل<span> </span>الفلسفي،<span> </span>فله<span> </span>عقول<span> </span>خاصة<span> </span>ومتطلبات<span> </span>اجتماعية<span> </span>إضافية،<span> </span>وتنشئة<span> </span>ذهنية<span> </span>أكبر،<span> </span>وهذا<span> </span>بالتالي<span> </span>ما<span> </span>يثبت<span> </span>بأن<span> </span>الشعر<span> </span>في<span><span class="Apple-converted-space">  </span></span>ظهوره<span> </span>كان<span> </span>وسيلة<span> </span>للمعرفة<span> </span>تتناسب<span> </span>مع<span> </span>المشترك<span> </span>الإنساني<span> </span>الأشمل<span>: </span>الحياة<span> </span>وعلاقتها<span> </span>التفاعلية<span> </span>مع<span> </span>الوجود<span>.<br /><br /></span>للحديث<span> </span>بقية</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>]]></content:encoded>
						                            <category domain="https://rkayz.com/forums/"></category>                        <dc:creator>عصام مطير</dc:creator>
                        <guid isPermaLink="true">https://rkayz.com/forums/topicid/233/</guid>
                    </item>
				                    <item>
                        <title>من شوقي إلى السياب: تطبيق تصنيف بودن للإبداع</title>
                        <link>https://rkayz.com/forums/topicid/232/</link>
                        <pubDate>Sat, 23 May 2026 18:48:22 +0000</pubDate>
                        <description><![CDATA[بكتابها عن الإبداع، شرحت &quot;مارغريت بودن&quot;، ثلاثة أنواع من الإبداع، سأضعهم معيارًا في التمييز بين شعراء العرب الكبار بهذا العصر: 
”إيليا أبو ماضي، السياب،أحمد شوقي“لنفهم تقسيمها للإبداع وأيضًا...]]></description>
                        <content:encoded><![CDATA[<p dir="rtl">بكتابها<span> </span>عن<span> </span>الإبداع،<span> </span>شرحت<span> "</span>مارغريت<span> </span>بودن<span>"</span>،<span> </span>ثلاثة<span> </span>أنواع<span> </span>من<span> </span>الإبداع،<span> </span>سأضعهم<span> </span>معيارًا<span> </span>في<span> </span>التمييز<span> </span>بين<span> </span>شعراء<span> </span>العرب<span> </span>الكبار<span> </span>بهذا<span> </span>العصر<span>:<span class="Apple-converted-space"> </span></span></p>
<p dir="rtl"><span>”</span>إيليا<span> </span>أبو<span> </span>ماضي،<span> </span>السياب،أحمد<span> </span>شوقي<span>“<br /></span>لنفهم<span> </span>تقسيمها<span> </span>للإبداع<span> </span>وأيضًا<span> </span>لنميز<span> </span>بطريقة<span> </span>ظهور<span> </span>كل<span> </span>شاعر<span> </span>بالإبداع</p>
<p dir="rtl">ترى<span> ”</span>بودن<span>" </span>بكتابها<span> <span class="Apple-converted-space"> </span></span></p>
<p dir="rtl">١<span>. </span>الإبداع<span> </span>التوليفي<span>/</span>التجميعي<span> <br /></span>٢<span>. </span>الإبداع<span> </span>الاستكشافي</p>
<p dir="rtl">٣<span>. </span>الإبداع<span> </span>التحويلي</p>
<p dir="rtl">كيف<span> </span>من<span> </span>الممكن<span> </span>أن<span> </span>نوزع<span> </span>شعراء<span> </span>العرب<span> </span>على<span> </span>مثل<span> </span>هذه<span> </span>الأنواع،<span> </span>لكي<span> </span>نفهمها<span> </span>جيدًا<span>.<br /><br /></span>أولاً<span> </span>ما<span> </span>هو<span> </span>الإبداع<span> </span>التوليفي؟<span> Combinational Creativity</span></p>
<p dir="rtl">إنه<span> </span>عملية<span> </span>تجميع ودمج<span> </span>أو<span> </span>توليف<span> </span>مكونات<span> </span>وعناصر<span> </span>مألوفة<span> </span>بطريقة<span> </span>غير<span> </span>مألوفة،<span> </span>دون<span> </span>الحاجة<span> </span>إلى<span> </span>تغيير<span> </span>قواعد<span> </span>المجال<span> </span>أو<span> </span>الخروج<span> </span>من<span> </span>فضائه،<span> </span>فالشاعر<span> </span>مثلا<span> </span>يستطيع<span> </span>أن<span> </span>يجمع<span> </span>بين<span> </span>معنيين<span> </span>عبر<span> </span>الاستعارة<span> </span>أو<span> </span>التشبيه<span> </span>إلخ،<span> </span>فيؤسس<span> </span>بذلك<span> </span>إبداعا<span> </span>بالصورة<span> </span>لكنه<span> </span>لم<span> </span>يقم<span> </span>بتجاوز<span> </span>الإطار<span> </span>الأسلوبي<span> </span>والتركيب<span> </span>العام<span> </span>لمجال<span> </span>الشعر،<span> </span>فمثلا<span> </span>أحمد<span> </span>شوقي<span> </span>شاعر<span> </span>توليفي،<span> </span>قام<span> </span>ببناء<span> </span>قصائد<span> </span>عمودية<span> </span>كثيرة<span> </span>لكنه<span> </span>لم<span> </span>يخرج<span> </span>على<span> </span>النسق<span> </span>ولم<span> </span>يبتكر<span> </span>أسلوبًا<span> </span>خاصًا<span> </span>فمن<span> </span>يقرأه<span> </span>يظنه<span> </span>يعيش<span> </span>بالعصر<span> </span>العباسي،<span> </span>لكن<span> </span>قد<span> </span>تكون<span> </span>محاولاته<span> </span>بالشعر<span> </span>المسرحي<span> </span>تنضم<span> </span>للنوع<span> </span>الثاني<span> </span>الذي<span> </span>كان<span> </span>إيليا<span> </span>أشد<span> </span>بروزًا<span> </span>فيه<span>.<br /><br /></span><span> </span>ماذا<span> </span>عن<span> </span>إيليا<span> </span>أبي<span> </span>ماضي؟<span><br /></span>هنا<span> </span>يأتي<span> </span>النوع<span> </span>الثاني<span> </span>من<span> </span>الإبداع<span>:<br /><span class="Apple-converted-space"> </span></span>الإبداع<span> </span>الاستكشافي<span> (Exploratory Creativity)</span>،<span> <br /></span>وهو<span><span class="Apple-converted-space">  </span></span>استكشاف<span> "</span>المساحات<span> </span>المفاهيمية<span>“ </span>أو<span> </span>أساليب<span> </span>التفكير<span> </span>المهيكلة<span> </span>والمألوفة،<span> </span>وهذه<span> </span>قابلة<span> </span>لتعمق<span> </span>بفرعيات<span> </span>ممكنة<span> </span>دون<span> </span>كسر<span> </span>القالب<span> </span>الأساسي،<span> </span>للمجال<span> </span>الفكري<span> </span>أو<span> </span>المعرفي،<span> </span>وهنا<span> </span>يأتي<span> </span>إيليا<span> </span>أبو<span> </span>ماضي<span> </span>بالضبط<span> </span>حيث<span> </span>أنه<span> </span>مثلا<span> </span>بقصيدته<span> </span>الشاعر<span> </span>ومطلعها<span>:<br /><br /></span>قالت<span> </span>وصفت<span> </span>لنا<span> </span>الرحيق<span> </span>وكوبها<span><br /></span>وصريعها<span> </span>ومديرها<span> </span>والعاصرا<span>   - (</span>ص٤١٤- ديوان إيليا<span>)</span></p>
<p dir="rtl">استخدم<span> </span>عدة<span> </span>بحور<span> </span>شعرية<span> </span>بالقصيدة<span> </span>وقوافي<span> </span>مختلفة<span> </span>دون<span> </span>الخروج<span> </span>على<span> </span>قالب<span> </span>الشعر<span> </span>العمودي<span> </span>وهو<span> </span>بهذا<span> </span>يبدع<span> </span>توليفيًا<span> </span>من<span> </span>خلال<span> </span>الصور<span> </span>والخيالات<span> </span>واستكشافيًا<span> </span>بمنح<span> </span>العمودي<span> </span>مساحات<span> </span>أكبر<span> </span>بتنوع<span> </span>البحر<span> </span>والقافية<span> </span>وأيضًا<span> </span>بتوسيع<span> </span>مجالات<span> </span>المواضيع<span> </span>لتشمل<span> </span>التأملات<span> </span>الوجودية<span> </span>والفلسفية<span> </span>لكنه<span> </span>لم<span> </span>يكسر<span> </span>القالب<span> </span>العام<span>..</span></p>
<p dir="rtl">أما<span> </span>السياب<span> <br /></span>فهو<span> </span>شاعر<span> </span>التحول،<span> </span>عبر<span> </span>الإبداع<span> </span>التحويلي<span><span class="Apple-converted-space">  </span>(Transformational Creativity)<br /></span>،<span> </span>حيث<span> </span>قاد<span> </span>نقلة<span> </span>كبرى<span> </span>نحو<span> </span>شعر<span> </span>التفعيلة<span>/</span>الحر،<span> </span>وألف<span> </span>عشرات<span> </span>القصائد<span> </span>البارعة<span> </span>وأقام<span> </span>أسلوبا<span> </span>رمزيا<span> </span>أكّد<span> </span>فيه<span> </span>إبداعه<span> </span>بالانتقال<span> </span>من<span> </span>الشعر<span> </span>التقليدي<span> </span>العربي<span> </span>مرحليًا<span> </span>لنسق<span> </span>شعري<span> </span>جديد<span> </span>هو<span> </span>أحد<span> </span>كبار<span> </span>قادته<span>.<br /></span>الإبداع<span> </span>التحويلي<span> </span>تتحدث<span> </span>عنه<span> ”</span>مارجريت<span> </span>بودين<span>“ </span>واصفةً<span> </span>إياه<span> </span>بالمثير<span> </span>للدهشة<span> </span>والأعمق<span> </span>إبداعا<span> </span>فه<span> </span>ووليد<span> </span>إدراك<span> </span>المبدع<span> </span>للقيود<span> </span>المفروضة<span> </span>على<span> </span>الأسلوب<span> </span>الحالي،<span> </span>فيقوم<span> </span>بتعديل<span> </span>أو<span> </span>تحويل<span> </span>الخريطة<span> </span>الذهنية<span> </span>المسبقة<span> </span>وتغيير<span> </span>قواعدها<span>. </span>ينتج<span> </span>عن<span> </span>هذا<span> </span>التحول<span> </span>أفكار<span> </span>كانت<span> </span>تعتبر<span> </span>في<span> </span>السابق<span> "</span>مستحيلة<span>" </span>أو<span> </span>لا<span> </span>يمكن<span> </span>حتى<span> </span>تخيلها<span> </span>ضمن<span> </span>المساحة<span> </span>المفاهيمية<span> </span>القديمة<span> (</span>التي<span> </span>لم<span> </span>يتم<span> </span>تحويلها<span> </span>بعد<span>).<br /><br /></span>كتاب<span> ”</span>مارجريت<span> </span>بودن<span>“ : The Creative Mind: Myths and Mechanisms<br /><span class="Apple-converted-space"> </span></span>مكتظ<span> </span>بأفكار<span> </span>ونقاشات<span> </span>عن<span> </span>ظاهرة<span> </span>الإبداع<span> </span>يناقش<span> </span>مسائل<span> </span>ذهنية،<span> </span>وكتابها<span> </span>من<span> </span>بين<span> </span>الكتب<span> </span>التي<span> </span>سنعتمدها<span> </span>بمسار<span> </span>الإبداع<span> </span>حين<span> </span>تأتي<span> </span>جدولته<span> </span>بنظامنا<span> </span>التفاعلي<span> </span>بمنصة<span> </span>ركائز<span> </span>مستقبلًا<span>.<br /><br /></span>يظل<span> </span>هناك<span> </span>سؤال<span> </span>يتبادر<span> </span>على<span> </span>السطر<span> </span>هل<span> </span>من<span> </span>الممكن<span> </span>الاستفادة<span> </span>من<span> </span>هذه<span> </span>التصنيفات<span> </span>للإبداع<span> </span>في<span> </span>قراءة<span> </span>الشعراء<span> </span>أعني<span> </span>وفق<span> </span>معيار<span> </span>معرفي<span> </span>مستورد<span> </span>من<span> </span>علوم<span> </span>الإدراك<span> </span>مثل<span> </span>هذا<span> </span>الذي<span> </span>تحدثت<span> </span>عنه<span> ”</span>مارجريت<span> </span>بودن<span>“ </span>محاولةً<span> </span>به<span> </span>استخدام<span> </span>مفاهيم<span> </span>الذكاء<span> </span>الاصطناعي<span> </span>والحوسبة<span> </span>لفهم<span> </span>سيكولوجية<span> </span>الإبداع<span> </span>البشري؟<br /><br /></p>
63
<p dir="rtl"><span> </span></p>]]></content:encoded>
						                            <category domain="https://rkayz.com/forums/"></category>                        <dc:creator>عصام مطير</dc:creator>
                        <guid isPermaLink="true">https://rkayz.com/forums/topicid/232/</guid>
                    </item>
				                    <item>
                        <title>صُرّةٌ في عَتْمَةِ الدَّار</title>
                        <link>https://rkayz.com/forums/topicid/231/</link>
                        <pubDate>Thu, 21 May 2026 08:20:26 +0000</pubDate>
                        <description><![CDATA[تَتابَعَتِ النَّظَراتُ...الوُجومُ يَسْتَشْري،وظَلَّ يُخْفي صُرَّةً،يَخْتَلِسُها في عَتْمَةِ الدَّارِ،والسّاكنُ يَجْلِسُ خَلْفَ السِّتارِ...
«ما لَكَ تَنْهَشُ لُقْمَةَ الأَطْفالِ؟فَلَسْتُ بِ...]]></description>
                        <content:encoded><![CDATA[<p>تَتابَعَتِ النَّظَراتُ...<br />الوُجومُ يَسْتَشْري،<br />وظَلَّ يُخْفي صُرَّةً،<br />يَخْتَلِسُها في عَتْمَةِ الدَّارِ،<br />والسّاكنُ يَجْلِسُ خَلْفَ السِّتارِ...</p>
<p>«ما لَكَ تَنْهَشُ لُقْمَةَ الأَطْفالِ؟<br />فَلَسْتُ بِغَنِيٍّ حتّى تَسْطوَ على تَعَبي،<br />وتَتْرُكَ أَفْواهَ الجوعِ تُعْلِنُ الانْتِصارَ.<br />فَلَدَيَّ ما يَكْفي مِنْ هَمَزاتِ السُّهادِ،<br />والأُمُّ تَموتُ كُلَّ يَوْمٍ مِنَ الفَقْرِ والانْتِظارِ.<br />وأَنا أَشْتَري جَذْوَةَ العَرَقِ،<br />وتَأْتي لِتَلْتَقِفَها خُلْسَةً وفي الظَّلامِ...»</p>
<p>&amp;&amp;</p>
<p>أَنا تائِهٌ في بِيداءِ الأَهْواءِ،<br />وظِلالي تَرْتَجِفُ مِنْ بَطْشِ الجوعِ والخَواءِ.<br />أَنا نِدٌّ لِبَطْنٍ أَجْوَفَ، ومِنْ صَحْوَةِ الضَّميرِ عِنْدَ الاخْتِلاءِ.<br />رَمَتْني الأَضْواءُ إلى رُدْهَةِ الدَّارِ،<br />وحَبَسَتْني قَسْوَةُ البابِ وطولُ الجِدارِ.<br />واكْتَفَيْتُ بِصُرَّةٍ أَعْتَني بِها عِنْدَ العِيالِ.</p>
<p>هُناكَ أَلَمٌ في الأَجْسادِ،<br />كَنَبْعٍ يَئِنُّ في الظُّلُماتِ.</p>
<p>أَنْتَ الشّاهِدُ، وأَنْتَ السّاكنُ، والحُكْمُ بالاخْتِصارِ،<br />وأَنا النّاهِبُ، والرّاحِلُ، والمُدانُ.</p>
<p>قِفْ... أُعانِقُكَ،<br />فَجَفْوَةُ المَكانِ تَرْمُقُنا،<br />والخِرْقَةُ تَرْتَجِفُ مِنْ ثِقَلِ الاخْتِيارِ.</p>]]></content:encoded>
						                            <category domain="https://rkayz.com/forums/"></category>                        <dc:creator>أحمد الصوافي</dc:creator>
                        <guid isPermaLink="true">https://rkayz.com/forums/topicid/231/</guid>
                    </item>
				                    <item>
                        <title>مجلة ر؛كائز - إصدار تمهيدي</title>
                        <link>https://rkayz.com/forums/topicid/230/</link>
                        <pubDate>Wed, 20 May 2026 04:41:19 +0000</pubDate>
                        <description><![CDATA[السلام عليكم ورحمة الله وبركاته.منذ أيام سعينا نحو تطوير الشبكة لمنحها إمكانيات إضافية للمرحلة القادمة التي ستتضمن تنشيط كافة مسارات المنصة واليوم أكملنا جزذية مهمة تخص مجلة متخصصة بالشعر وا...]]></description>
                        <content:encoded><![CDATA[<p>السلام عليكم ورحمة الله وبركاته.<br /><br />منذ أيام سعينا نحو تطوير الشبكة لمنحها إمكانيات إضافية للمرحلة القادمة التي ستتضمن تنشيط كافة مسارات المنصة واليوم أكملنا جزذية مهمة تخص مجلة متخصصة بالشعر والفلسفة ستصدر شهريا تعتمد على إنتاج الأعضاء من شعر وآراء وبحوث ونقد، <br /><br />المجلة من المخطط أن تكون فعالة بوجودها خلال السنة القادمة ، لكننا في هذه الشهور سنصدر بعض الإصدارات التمهيدية ومنها هذا الإصدار التأسيسي الذي نعتبره العدد التمهيدي الأول. </p>
<p>&nbsp;</p>
<p>فكرة المجلة ستصب بتحقيق مجتمع إبداعي وستتطور لمجلة متقدمة في مجالها بإذن الله.<br /><br />هذه هي الإصدارة بتصميم جميل وبمواضيع مميزة من آراء ونصوص، والقادم أفضل حيث سيكون هناك إصدارات خاصة للفلسفة وستشمل أجزاء من دروس ومواضيع مميزة..<br /><br /></p>
<p>تنزيل المجلة: </p>
61
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>]]></content:encoded>
						                            <category domain="https://rkayz.com/forums/"></category>                        <dc:creator>عصام مطير</dc:creator>
                        <guid isPermaLink="true">https://rkayz.com/forums/topicid/230/</guid>
                    </item>
				                    <item>
                        <title>المشاعر وتقييماتنا للأثرياء</title>
                        <link>https://rkayz.com/forums/topicid/229/</link>
                        <pubDate>Thu, 14 May 2026 20:21:29 +0000</pubDate>
                        <description><![CDATA[&nbsp;
&#x2714;&#xfe0f;&#x2728;
قدم آدم سميث بكتابه: ”نظرية المشاعر الأخلاقية“، فصلًا مميزًا بقراءة واقع وطبيعة المشاعر اتجاه الثروة مقابل الفضيلة، وهي فعلًا قراءة مميزة لكنه 
لم بفسر بذل...]]></description>
                        <content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p dir="rtl">&#x2714;&#xfe0f;&#x2728;</p>
<p dir="rtl">قدم<span> </span>آدم<span> </span>سميث<span> </span>بكتابه<span>: ”</span>نظرية<span> </span>المشاعر<span> </span>الأخلاقية<span>“</span>،<span> </span>فصلًا<span> </span>مميزًا<span> </span>بقراءة<span> </span>واقع<span> </span>وطبيعة<span> </span>المشاعر<span> </span>اتجاه<span> </span>الثروة<span> </span>مقابل<span> </span>الفضيلة،<span> </span>وهي<span> </span>فعلًا<span> </span>قراءة<span> </span>مميزة<span> </span>لكنه<span><span class="Apple-converted-space"> </span></span></p>
<p dir="rtl">لم<span> </span>بفسر<span> </span>بذلك<span> </span>الفصل<span> </span>لماذا؟<span><span class="Apple-converted-space"> </span></span></p>
<p dir="rtl">لماذا<span> </span>نميل<span> </span>نحو<span> </span>هذا<span> </span>الشعور<span> </span>المخادع<span> </span>ونمنح<span> </span>الثري<span> </span>حق<span> </span>الغرور<span> </span>ونبرر<span> </span>له<span> </span>أكثر<span> </span>من<span> </span>الفقير؟</p>
<p dir="rtl">حينئذ<span> </span>كان<span> </span>رأيي<span>:</span></p>
<p dir="rtl"><span>(</span>إنها<span> </span>بقايا<span> </span>عصر<span> </span>العبيد<span>) </span>المتأصلة<span> </span>في<span> </span>النفس<span> </span>البشرية،<span> </span>أو<span> </span>ما<span> </span>يسميه<span> </span>كارل<span> </span>يونغ<span> </span>اللاوعي<span> </span>الاجتماعي<span> </span>القادم<span> </span>من<span> </span>عصور<span> </span>قديمة<span> </span>مع<span> </span>تحفظي<span> </span>قليلا<span> </span>على<span> </span>واقعيته،<span> </span>وقد<span> </span>يكون<span> </span>توجهًا<span> </span>نحو<span> </span>المعرفة<span> </span>بخوض<span> </span>التجربة<span> </span>وانكشاف<span> </span>الخيال،<span> </span>ثم<span> </span>إعادة<span> </span>التموضع<span> </span>للفكرة<span> </span>والموقف،</p>
<p dir="rtl">فيما<span> </span>يخص<span> </span>بقايا<span> </span>عصور<span> </span>مضت،<span> </span>أعني<span> </span>أن<span> </span>الإنسان<span> </span>يولد<span> </span>وينشأ<span> </span>بوسط<span> </span>يتوارث<span> </span>ثقافات<span> </span>وأفكار<span> </span>تليدة،<span> </span>ولا<span> </span>شك<span> </span>أن<span> </span>علو<span> </span>شأن<span> </span>الثري<span> </span>فيها<span> </span>لم<span> </span>تكن<span> </span>فكرة<span> </span>عابرة<span> </span>بالتاريخ<span> </span>بل<span> </span>هي<span> </span>متوارثة<span> </span>ومتجددة<span> </span>وباقية<span> </span>إثر<span> </span>سلطتها<span> </span>التي<span> </span>تمثل<span> </span>القوة<span> </span>والقدرة<span> </span>عبر<span> </span>التاريخ<span> </span>أما<span> </span>المستوى<span> </span>الأخلاقي<span> </span>ونسبة<span> </span>المروءءة<span> </span>وغيرها<span> </span>فهو<span> </span>ما<span> </span>لا<span> </span>يمكن<span> </span>رصده<span> </span>وبالتالي<span> </span>تأثيره<span> </span>على<span> </span>المزاج<span> </span>الثقافي<span> </span>العام<span> </span>لأمة<span> </span>من<span> </span>الأمم<span> </span>لن<span> </span>يكون<span> </span>ذا<span> </span>شأن<span> </span>باتخاذ<span> </span>مواقف<span> </span>تصحيحية،<span> </span>وهنا<span> </span>يتراءى<span> </span>لي<span> </span>بأن<span> </span>اللاوعي<span> </span>الاجتماعي<span> </span>لعله<span> </span>أشد<span> </span>ظهورًا<span> </span>عبر<span> </span>وقائع<span> </span>المجتمع<span> </span>الموعى<span> </span>بها،<span> </span>المجتمع<span> </span>الذي<span> </span>ينشأ<span> </span>به<span> </span>الفرد<span> </span>عبر<span> </span>مواقف<span> </span>والديه<span> </span>وجماعته<span> </span>وأثر<span> </span>المال<span> </span>بالحياة،<span> </span>ومن<span> </span>ثم<span> </span>فإن<span> </span>الموقف<span> </span>الشخصي<span> </span>والاستقلالية<span> </span>هما<span> </span>فعل<span> </span>تفكير<span> </span>وانكشاف<span> </span>للحقائق<span> </span>وهذا<span> </span>ما<span> </span>أعنيه<span> </span>بقولي<span>: ” </span>إعادة<span> </span>التموضع<span> </span>للفكرة<span>“ </span>فمن<span> </span>يتأثر<span> </span>انفعاليا<span> </span>مع<span> </span>مشهد<span> </span>الثراء<span> </span>والثري<span> </span>مازال<span> </span>في<span> </span>طور<span> </span>معرفي<span> </span>واتخاذ<span> </span>موقف<span> </span>سيتحدد<span> </span>مستقبلا<span> </span>مع<span> </span>التجربة،<span> </span>هذا<span> </span>سيحدث<span> </span>في<span> </span>بدايات<span> </span>التعرف<span> </span>على<span> </span>مسألة<span> </span>التأثير<span> </span>الطبقي<span> </span>على<span> </span>الشعور<span> </span>الذاتي<span> </span>ومحاولة<span> </span>تحديد<span> </span>الموقف<span>.</span></p>
<p dir="rtl">يرى<span> </span>آدم<span> </span>سميث<span> </span>بفصل<span> </span>آخر<span> </span>بكتابه<span> </span>رأيه<span> </span>بالأمر<span> </span>ويربطه<span> </span>بانسياقنا<span> </span>بالخيال<span> </span>وهو<span> </span>بلا<span> </span>شك<span> </span>رأي<span> </span>له<span> </span>وجاهته<span> </span>من<span> </span>ناحية<span> </span>ذاتية<span> </span>فيقول<span> :</span></p>
<blockquote>
<p dir="rtl"><span><br />” </span>عندما<span> </span>نتمعّنُ<span> </span>في<span> </span>وضع<span> </span>العظماء،<span> </span>وفي<span> </span>تلك<span> </span>الألوان<span> </span>الخادعة<span> </span>التي<span> </span>تميل<span> </span>المخيلة<span> </span>إلى<span> </span>استعمالها<span> </span>عند<span> </span>رسمها<span> </span>لهم،<span> </span>فإنها<span> </span>تبدو<span> </span>لنا<span> </span>على<span> </span>هيئة<span> </span>فكرة<span> </span>مجردة<span> </span>عن<span> </span>وضع<span> </span>يتسم<span> </span>بالكمال<span> </span>والسعادة<span>. </span>إنه<span> </span>نفس<span> </span>الوضع<span> </span>الذي<span> </span>نرسمه<span> </span>لأنفسنا<span> </span>في<span> </span>مخيلتنا<span> </span>،<span> </span>عند<span> </span>استغراقنا<span> </span>في<span> </span>أحلام<span> </span>اليقظة<span> </span>وتفكيرنا<span> </span>الحالم<span> </span>الخامل،<span> </span>بصفته<span> </span>الهدف<span> </span>النهائي<span> </span>لجميع<span> </span>رغباتنا<span>. </span>وعليه،<span> </span>ينتابنا<span> </span>شعور<span> </span>بالتعاطف<span> </span>مع<span> </span>الرضى<span> </span>الذي<span> </span>يخيم<span> </span>على<span> </span>حياة<span> </span>أولئك<span>. </span>نرى<span> </span>أن<span> </span>رغباتهم<span> </span>هي<span> </span>الأفضل،<span> </span>وأن<span> </span>أمانيهم<span> </span>هي<span> </span>الأكثر<span> </span>تقدمية<span>“ ص١١٥</span></p>
</blockquote>
<p dir="rtl"> </p>
<p dir="rtl">ويقول<span> </span>بفقرة<span> </span>أخرى<span> </span>بالفصل<span> </span>ذاته<span>:</span></p>
<blockquote>
<p dir="rtl"><span>“</span>نشأ<span> </span>التمييز<span> </span>الطبقي<span> </span>بين<span> </span>الناس<span> </span>ونظام<span> </span>المجتمع<span> </span>بسبب<span> </span>طبيعة<span> </span>البشر<span> </span>الذين<span> </span>يميلون<span> </span>إلى<span> </span>مسايرة<span> </span>أمزجة<span> </span>الأثرياء<span> </span>وذوي<span> </span>النفوذ<span> </span>والسلطة<span>. </span>كما<span> </span>نشأ<span> </span>شعورنا<span> </span>بالدونية<span> </span>تجاه<span> </span>من<span> </span>هم<span> </span>أعلى<span> </span>منا<span> </span>قدْراً<span> </span>من<span> </span>ناحيتي<span> </span>المال<span> </span>والسلطة،<span> </span>من<span> </span>إعجابنا<span> </span>بالمكاسب<span> </span>والميزات<span> </span>التي<span> </span>يتمتعون<span> </span>بها<span> </span>والتي<span> </span>وفْرَتْها<span> </span>لهم<span> </span>ظروفهم،<span> </span>أكثر<span> </span>من<span> </span>أية<span> </span>آمال<span> </span>من<span> </span>قبلنا<span> </span>بالحصول<span> </span>على<span> </span>فوائدَ<span> </span>منهم<span> </span>بسبب<span> </span>طبيعتهم<span> </span>الخيِّرة<span> </span>ونيَّتِهم<span> </span>السليمة<span>.“ ص١١٧</span></p>
</blockquote>
<p dir="rtl"> </p>
<p dir="rtl">كان<span> </span>هذا<span> </span>تحليلا<span> </span>للانصياع<span> </span>والإذعان<span> </span>ينظر<span> </span>لحالة<span> </span>الظاهرة<span> </span>وكذلك<span> </span>للشعور<span> </span>الذاتي،<span> </span>وأرى<span> </span>أن<span> </span>هذا<span> </span>التفسير<span> </span>صائب<span> </span>لكنه<span> </span>لا<span> </span>يفسر<span> </span>تماما<span> </span>السلطة<span> </span>الاجتماعية<span> </span>كما<span> </span>أشرت<span> </span>إليها<span> </span>في<span> </span>رأيي<span> </span>وحالة<span> </span>إعادة<span> </span>التموضع<span> </span>بالموقف<span> </span>إزاء<span> </span>الطبقة،<span> </span>ثم<span> </span>إن<span> </span>آلية<span> </span>الاستمرارية<span> </span>بصفات<span> </span>مشينة<span> </span>تحتاج<span> </span>لمزيد<span> </span>من<span> </span>التمعن</p>
<p dir="rtl">فنحن<span> </span>نعلم<span> </span>أن<span> </span>الطبقات<span> </span>العليا<span> </span>اجتماعيًا<span>/</span>ماديًا<span> </span>تميل<span> </span>إلى<span> </span>تجاهل<span> </span>مشاعر<span> </span>من<span> </span>هو<span> </span>أدنى<span> </span>ما<span> </span>لم<span> </span>يكن<span> </span>ذلك<span> </span>مؤثرا<span> </span>على<span> </span>بقائها،<span> </span>ومع<span> </span>هذا<span> </span>فإن<span> </span>استمرارية<span> </span>التعالي<span> </span>له<span> </span>مربط<span> </span>آخر،<span><br /></span>حيث<span> </span>من<span> </span>انكشفت<span> </span>رذائله<span> </span>من<span> </span>طبقة<span> </span>عليا<span> </span>سرعان<span> </span>ما<span> </span>سيتجه<span> </span>لجمهور<span> </span>آخر<span> </span>من<span> </span>الطبقة<span> </span>الأدنى<span> </span>٠عريضة<span> </span>الجماهير<span>)</span>و<span> </span>هذا<span> </span>الجمهور<span> </span>مازال<span> </span>في<span> </span>مرحلة<span> </span>التجربة<span> </span>وتبدد<span> </span>الخيال<span> </span>المخادع،<span> </span>وهكذا<span> </span>فكثرة<span> </span>الأسفل<span> </span>وقلة<span> </span>الأعلى<span> </span>تدفع<span> </span>للاستمرارية<span> </span>وعدم<span> </span>الانهيار<span> </span>بالعلاقات<span> </span>الجتماعية<span> </span>حيث<span> </span>يظل<span> </span>هناك<span> </span>تبرير<span> </span>واحترام<span> </span>دائم<span> </span>للطبقات<span> </span>العليا<span> </span>التي<span> </span>كما<span> </span>نعرف<span> </span>قلة<span> </span>من<span> </span>ينتمي<span> </span>إليها،<span> </span>هذا<span> </span>كله<span> </span>يأتي<span> </span>بعد<span> </span>ظاهرة<span> </span>القدرة<span> </span>المادية<span> </span>والأثر<span> </span>التي<span> </span>من<span> </span>خلالها<span> </span>كان<span> </span>للطبقة<span> </span>العليا<span> </span>مكانة<span> </span>بالأساس<span>.</span></p>
<p dir="rtl">لكن<span> </span>ماذا<span> </span>لو<span> </span>عرفت<span> </span>الآن<span> </span>بصفتي<span> </span>فردا<span> </span>أن<span> </span>هذا<span> </span>وطبقته<span> </span>نصابون<span> </span>أو<span> </span>أنذال<span> </span>لا<span> </span>يهتمون<span> </span>بمشاعر<span> </span>الآخرين<span> </span>ولهم<span> </span>سيكولوجية<span> </span>غريبة<span> </span>وثقافة<span> </span>تؤجج<span> </span>مثل<span> </span>هذه<span> </span>السلوكيات،</p>
<p dir="rtl">هنا<span> </span>تأتي<span> </span>معضلة<span> </span>أن<span> </span>الطبقة<span> </span>الاجتماعية<span> </span>الأدنى<span>(</span>بمعيار<span> </span>مادي<span>) </span>لا<span> </span>يمكنها<span> </span>قفز<span> </span>من<span> </span>هي<span> </span>أعلى،<span> </span>لذلك<span> </span>سأجدد<span> </span>ثقتي<span> </span>بشخص<span> </span>ثري<span> </span>جديد<span> </span>لاعتقادي<span> </span>أن<span> </span>الأول<span> </span>كان<span> </span>محرد<span> </span>خطأ<span> </span>ونشاز<span> </span>فقط،<span> </span>أي<span> </span>أن<span> </span>جواب<span>:</span></p>
<p dir="rtl"><span class="Apple-converted-space"> </span></p>
<p dir="rtl">لماذا<span> </span>لا<span> </span>نكفر<span> </span>بالطبقة<span> </span>الثرية<span> </span>بأكملها<span> </span>عندما<span> </span>نكتشف<span> </span>دناءتها؟<span><span class="Apple-converted-space"> </span></span></p>
<p dir="rtl">هو<span> </span>ببساطة<span> : </span>لأن<span> </span>الطبقة<span> </span>الاجتماعية<span> </span>الأدنى<span> </span>لا<span> </span>يمكنها<span> </span>قفز<span> </span>من<span> </span>هي<span> </span>أعلى<span>" </span>وهذا<span> </span>العجز<span> </span>المادي<span> </span>المعنوي<span> </span>يفرض<span> </span>حيلة<span> </span>نفسية</p>
<p dir="rtl"><span><span class="Apple-converted-space"> </span></span>تتمثل<span> </span>في<span> </span>عزل<span> </span>الفرد<span> </span>السيئ<span> </span>عن<span> </span>طبقته،<span> </span>للحفاظ<span> </span>على<span> "</span>الأمل<span>" </span>المادي<span> </span>قائمًا،<span> </span>أي<span> </span>التوق<span> </span>للأعلى<span>.<span class="Apple-converted-space"> </span></span></p>
<p dir="rtl">قد<span> </span>يخرج<span> </span>المرء<span> </span>من<span> </span>السيطرة<span> </span>عليه<span> </span>عبر<span> </span>تأثيرية<span> </span>الطبقة<span> </span>السابقة<span> </span>من<span> </span>خلال<span> </span>التحرر<span> </span>من<span> </span>معايير<span> </span>المادة<span> </span>وبالانتماء<span> </span>لإيديولوجية<span> </span>معادية<span> </span>مثلا،<span> </span>أما<span> </span>غير<span> </span>ذلك<span> </span>فسيظل<span> </span>عنده<span> </span>نوع<span> </span>من<span> </span>التمرد<span> </span>الانفعالي<span> </span>على<span> </span>أفكاره،<span> </span>فسيخضع<span> </span>أو<span> </span>ينخدع<span> </span>أو<span> </span>ينبهر<span> </span>بالثري<span> </span>الجديد<span> </span>حتى<span> </span>لو<span> </span>كان<span> </span>قد<span> </span>توصّل<span> </span>بأن<span> </span>هذه<span> </span>الطبقة<span> </span>مجموعة<span> </span>من<span> </span>الأنذال<span> </span>والشهوانيين<span> </span>ومن<span> </span>لا<span> </span>مبدأ<span> </span>لهم<span> </span>إلا<span> </span>المصلحة<span> .<span class="Apple-converted-space"> </span></span></p>
<p dir="rtl"><span>(</span>لا<span> </span>يمكن<span> </span>التعميم<span> </span>بالطبع<span> </span>فقد<span> </span>نجد<span> </span>من<span> </span>ينتمي<span> </span>لطبقة<span> </span>ما<span> </span>لكنه<span> </span>يحمل<span> </span>الصفات<span> </span>السائدة<span> </span>للأخرى،<span> </span>ولمثل<span> </span>هذا<span> </span>تفاسير<span> </span>مختلفة<span>).</span></p>
<p dir="rtl"><br />الموضوع للنقاش ..</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>]]></content:encoded>
						                            <category domain="https://rkayz.com/forums/"></category>                        <dc:creator>عصام مطير</dc:creator>
                        <guid isPermaLink="true">https://rkayz.com/forums/topicid/229/</guid>
                    </item>
				                    <item>
                        <title>رتوش جامحة</title>
                        <link>https://rkayz.com/forums/topicid/228/</link>
                        <pubDate>Sat, 02 May 2026 17:43:14 +0000</pubDate>
                        <description><![CDATA[&nbsp;
​إِنْبَلَجَتِ الْأُلْفَةُ
النَّاشِئَةُ مِنْ عُمْقِ الزَّمَانِ
تَلْمِزُهَا رَجْفَةُ الْإِشْفَاقِ
وَالرِّهَانُ الْمَسْرُوقُ مِنْ صُرَّةِ الدَّقَائِقِ
يَتَهَاوَى فِي الْأَثِيرِ
وَا...]]></description>
                        <content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<p>​إِنْبَلَجَتِ الْأُلْفَةُ</p>
<p>النَّاشِئَةُ مِنْ عُمْقِ الزَّمَانِ</p>
<p>تَلْمِزُهَا رَجْفَةُ الْإِشْفَاقِ</p>
<p>وَالرِّهَانُ الْمَسْرُوقُ مِنْ صُرَّةِ الدَّقَائِقِ</p>
<p>يَتَهَاوَى فِي الْأَثِيرِ</p>
<p>وَاكْتَوَى الْوَقْتُ الْمَسْكُوبُ فِي قَارُورَةِ الِانْتِظَارِ</p>
<p>كَالسَّرَابِ</p>
<p>وَعَلَى غَيْمَةِ الْغِيَابِ غُبَارٌ</p>
<p>يَتَمَوَّجُ كَالضَّبَابِ</p>
<p>وَعَلَى رُقْعَةِ السَّمَاءِ شُعَاعٌ</p>
<p>يَمْتَطِي حُفْنَةَ الثَّوَانِي</p>
<p>كَالْوَمَضَاتِ.</p>
<p>***</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>​غُرْبَتِي تَحْكِي فُصُولَ الْمَوْجِ</p>
<p>وَالرِّيحُ تَنْزَوِي لِتَزُورَ</p>
<p>وَمَرْسَى الدِّفْءِ يُوقِظُ رَجْفَتَهُ</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>انْحَنَى الظَّلَامُ،</p>
<p>وَانْكَفَأَتِ الشَّمْسُ فِي مَخْبَإِ الْمَنَامِ،</p>
<p>ثَارَتِ الظِّلَالُ فِي مَخْدَعِ السُّكُونِ</p>
<p>***</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>​سَقَطَتْ عِصْمَةُ النُّورِ</p>
<p>وَارْتَشَّتْ شَظَايَاهُ بَيْنَ أَطْيَافِ الظَّلَامِ</p>
<p>وَتَهَامَسَتِ الظِّلَالُ خَجَلًا</p>
<p>بِزَوَايَا الصَّبَاحِ</p>
<p>وَانْتُهِكَتْ أُرْجُوحَةُ الْأَحْلَامِ</p>
<p>تَطْفُو بِلَا يَقِينٍ.</p>
<p>***</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>​تَفَرَّقَتِ الْحُرُوفُ السَّائِبَةُ،</p>
<p>وَتَمَزَّقَتِ الْأَحْلَامُ عَلَى نَبَضَاتِ الصَّفَحَاتِ،</p>
<p>وَانْدَثَرَتْ غِشَاوَةُ الْأَلَمِ كَالْأَوْهَامِ،</p>
<p>يَا مَنْ تُحَمِّلُنِي خَطَأَ الْأَقْلَامِ.</p>
<p>​كُنْتُ كَالْمِشْطِ أَحْرُثُ خِرَقَ الْحُرُوفِ،</p>
<p>أَحْذِفُهَا مِنْ قَوَامِيسِ الْأَيَّامِ،</p>
<p>وَانْبَرَتْ بَقَايَا جَسَدِي تَلتَهِمُ تِيهَ قَلَمِكَ</p>
<p>فَيَأْكُلُ مِنْ عُمْرِي.</p>
<p>​وَالْبُقَعُ النَّازِحَةُ فِي دَفْتَرِكَ لِظِلَالٍ مِنْ أَثَرِي.</p>
<p>وَزَرَعْتُ الْبَيَاضَ بَيْنَ رُبَى الْأَوْرَاقِ،</p>
<p>وَمَحَوْتُ السَّرَابَ السَّارِيَ حِينَ ارْتَعَشَ فِي الرُّفُوفِ.</p>
<p>***</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>أبْكِي لِنَفْسِي،</p>
<p>هِيَ مَقَادِيرُ تَقُودُنَا إِلَى خَاتِمَةِ البِدَايَةِ،</p>
<p>وَلَا تَجْزَعْ مِنْ مَوْعِدِ الرَّحِيلِ، فَلَابُدَّ مِنْ دُمُوعٍ.</p>
<p>هُنَا كَتَبْتُ نَفْسِي...</p>
<p>سَامِحْ بِقَلْبِكَ، وَاعْفُ عَنِّي بِذَنْبِكَ،</p>
<p>وَاذْكُرْنِي بِالخَيْرِ...</p>
<p>لَا جَدْوَى مِنَ العِتَابِ بَيْنَ النُّيَّامِ،</p>
<p>وَلَا أَمَلَ بِأَنْ تَسْمَعَ صَيْحَاتِهِمْ بَعْدَ الرُّقَادِ،</p>
<p>فَإِيَّاكَ أَنْ تَقْسُوَ عَلَيْهِمْ بِالغِيَابِ.</p>
<p>هِيَ أَرْزَاقٌ تُسْتَوْفَى، وَآجَالٌ تُسْتَكْمَلُ،</p>
<p>فَلَا تَلُومَنَّ حَظَّكَ مِنْ بَقَايَا الحَظِّ.</p>
<p>***</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>]]></content:encoded>
						                            <category domain="https://rkayz.com/forums/"></category>                        <dc:creator>أحمد الصوافي</dc:creator>
                        <guid isPermaLink="true">https://rkayz.com/forums/topicid/228/</guid>
                    </item>
				                    <item>
                        <title>لماذا نقرأ الأدب؟</title>
                        <link>https://rkayz.com/forums/topicid/226/</link>
                        <pubDate>Thu, 16 Apr 2026 20:19:07 +0000</pubDate>
                        <description><![CDATA[لماذا نقرأ الأدب؟سؤال يبدو بسيطاً، لكنه من الأسئلة الإشكالية التي لا تقبل الإجابات البسيطة، فكل إجابة نجتهد في إيجادها تفتح علينا سؤالا جديدا. وربما لهذا السبب يبقى سؤال لماذا نقرأ الأدب من ...]]></description>
                        <content:encoded><![CDATA[<p><strong>لماذا نقرأ الأدب؟</strong><br /><strong>سؤال يبدو بسيطاً، لكنه من الأسئلة الإشكالية التي لا تقبل الإجابات البسيطة، فكل إجابة نجتهد في إيجادها تفتح علينا سؤالا جديدا. وربما لهذا السبب يبقى سؤال لماذا نقرأ الأدب <br />من أكثر الأسئلة حضوراً في حقول النقد الأدبي والفلسفة، دون أن تكتمل إجاباته.</strong><br /><strong>هنا في ركائز وقبل محاولتنا المتواضعة للإجابة عن هذا السؤال الإشكالي، نصطدم بسؤال أعمق: ما هو الأدب أصلاً؟<br /></strong><br /><strong>حاول الفيلسوف الفرنسي جان بول سارتر الإجابة عنه في كتابه الشهير "ما الأدب؟" الصادر عام 1948، الذي يعد من أبرز كلاسيكيات النقد الأدبي في القرن العشرين. لكن سارتر لم يمنحنا تعريفاً جاهزاً بقدر ما أسس لنظرية الأدب الملتزم، فالكاتب حسب سارتر متورط في قضايا عصره، متفاعل معها، وكلماته ليست زخارف لفظية وتراكيب بلاغية، إنما أفعال لها أثر حقيقي في العالم. حتى صمْتُ الكاتب عن قضايا زمنه اعتبره سارتر موقفاً متخاذلاً، وشكلاً خفياً من أشكال الانحياز للأقوى.<br /></strong><br /><strong>لكن في نهاية كتابه "ما الأدب؟" نجد أن السؤال الذي عنون به الكتاب أثار العديد من الأسئلة الإشكالية، ونجد أنفسنا بعد كل محاولة للإجابة عن سؤال فرعي نعود لسؤال "ما الأدب؟" بمزيد من الأسئلة الثقيلة، وحمولة ضحلة من الأجوبة أو محاولات الأجوبة غير المكتملة.<br /></strong><br /><strong>إذن هو سؤال فلسفي إشكالي، لكن يمكن أن ننحو به منحى أكثر تبسيطاً، ونجتهد أن يكون تبسيطاً غير مخل، وذلك باللجوء إلى تعريف حيوي وقريب من روح قراءة الأدب، جاء على لسان الروائي المصري علاء الأسواني، الذي عرف الأدب بأنه "حياة على الورق تشبه حياتنا اليومية، لكنها أكثر دلالة وعمقاً وجمالاً." وبهذا التعريف يختصر في جوهره أربعة شروط لا يقوم الأدب الحي بدونها: الحياة، والدلالة، والعمق، والجمال.</strong><br /><strong>فالعمل الأدبي الحي هو ذلك العمل الذي تزول به المسافة بين الواقع والخيال، فنكاد نصدقه أكثر من الواقع، وفي كثير من الأحيان هو أصدق من الواقع، فالقارئ ينكر أن الأحداث والمشاهد خيالية، فيتفاعل مع شخصياته كما لو أنهم أناس يعرفهم في حياته. وهذا ما جعل ناشراً بحجم Giangiacomo Feltrinelli لا يميز إلا بين نوعين من الروايات: روايات حية وروايات ميتة.<br /></strong><br /><strong>أما الدلالة فتعني أن تحمل كل حادثة وكل موقف معنى يكشف خبايا الشخصية أو جروحها العميقة. وهذا العمق سيترك بصمة راسخة في ذاكرة القارئ، تماماً كما تفعل المنعطفات الكبرى في حياتنا الحقيقية من زواج وفراق وخسارة وفرح.</strong><br /><strong>وحين تجتمع هذه العناصر الثلاثة، يتحقق الجمال الفني؛ ذلك الجمال الذي قد يكون دمعة على شخصية كالحوذي أيونا في قصة "وحشة" لتشيخوف، أو توتراً يجعلك تتسارع في تقليب الصفحات خوفاً على بطل لا تعرفه.<br /></strong><br /><strong>وهنا تتضح الإجابة الحقيقية على سؤال "لماذا نقرأ الأدب": نقرأه لخصائصه ذاتها لا لشيء سواها. نقرأه لنعيش حيوات متعددة لا تتيحها لنا حياة واحدة، كما يقول عباس محمود العقاد. نقرأه لعمق الشخصيات ودلالة قراراتها وجمال اللحظات التي تصطادها الأقلام الموهوبة بين عبثية الحياة. أما ما يقال عن فوائد قراءة الأدب من تنمية للتعاطف الإنساني وفهم للنفس وتهذيب للشخصية، فتلك ثمار تبعية لا غاية أساسية، وهي ما يفرق بين خصائص الأدب ووظائفه غير المباشرة في حياتنا.<br /></strong><br /><strong>نقرأ الأدب لأنه ببساطة أدب، وهذا وحده يكفي.</strong></p>]]></content:encoded>
						                            <category domain="https://rkayz.com/forums/"></category>                        <dc:creator>عليوي الذرعي</dc:creator>
                        <guid isPermaLink="true">https://rkayz.com/forums/topicid/226/</guid>
                    </item>
							        </channel>
        </rss>
		